Süt Tozu Piyasası Değerlendirme

dairy milk powder 250x250 Süt Tozu  Piyasası DeğerlendirmeHayvancılık halkın beslenme ihtiyacının karşılanması, yarattığı katma değer ve
istihdama olan katkısı nedeniyle tarım içerisindeki rolü önemli olan bir sektördür. Süt
sığırcılığı ise üreticiye düzenli bir gelir ve kırsal kesimde reel servet artışı sağlayan, üreticisanayici entegrasyonunda bilgi ve teknoloji aktarımı ile üreticinin çağa uyumu için en etkili  faaliyettir. Fakat mevcut ekolojik şartlar ve doğal kaynaklar potansiyeli düşünüldüğünde, gelişmiş olması gereken hayvancılık sektörü, üretimden tüketime kadar var olan pek çok
yapısal problem sebebiyle henüz istenilen düzeye gelememiştir.

Planlı dönemden itibaren tarımsal üretim içerisinde hayvancılığın payını artırmak
üzere birçok politikalar uygulanmıştır. Bu politikaları sübvansiyonlar, kredi politikaları,
çeşitli ıslah politikaları, yatırım politikaları, süt ve et teşvik primleri ve çeşitli dış ticaret
politikaları olarak özetlemek mümkündür. Fakat bütün bu politik uygulamalara rağmen
Türkiye’de süt hayvancılığı ve süt sanayiine ilişkin olarak, gelişmiş ülkelerdekine benzer
uzun dönemli, planlı ve sistemli politikalar uygulandığını söylemek mümkün değildir.
Dolayısıyla ülkemizde de sektörün gelişimi için orta vadede istikrar ortamı sağlanması
gerekmektedir. Bu bağlamda süt tozu ihracatının desteklenmesi fiyat istikrarı sağlamada çok
etkili bir politika aracıdır.
Süt sahip olduğu biyolojik yapı itibariyle taşıma, işleme, depolama ve pazarlama
aşamalarında önemli risklerle karşı karşıyadır. Ayrıca süt üretiminde mevsimsel dağılım çok
önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla talep fazlası sütün dayanıklı ürünlere dönüştürülerek
depolanması gerekmektedir. Bu kapsamda süt tozu piyasada denge sağlama ve süt üretiminde
mevsimsel dalgalanmaları stabilize etme bakımından oldukça stratejik ürünlerdir. Gelişmiş
ülkelerde bu ürünlerin önemi çok iyi anlaşılmış bu konuda çok önemli politikalar uygulanmış,
süt tozu düzenli bir şekilde üretilip, desteklenmiş, depolanmış ve ihracatı teşvik edilmiştir.
Türkiye’de son 10 yıl öncesine kadar lüks bir teknoloji kabul edilen süt tozu
teknolojisi bugün hızla gelişmiş olup, hem süt tozu üreten işletmelerin sayısı, hem de bu
işletmelerin teknolojik seviyeleri giderek yükselmiştir. Türkiye’de süt tozu üretimi yapan 10
işletmeden alınan verilere göre yıllık toplam 44 bin ton civarında süt tozu üretim kapasitesi
mevcut iken, son yıllarda üretimin 12 bin ile 15 bin ton arasında değiştiğini görmekteyiz.
Dolayısıyla bu rakamlara göre kapasite kullanım oranının yaklaşık %20-30 civarında
olduğunu söyleyebiliriz. Diğer taraftan mevcut bu üretim kapasitesine rağmen Türkiye’nin
AB’ye verdiği tavizler ve çeşitli ikili anlaşmalar kapsamında ülkeye 8-10 bin ton civarında süt
tozu ithal edilmektedir.
Bu değerler Türkiye’deki mevcut kapasitenin yurt içi talebi karşılayabileceği gibi
uygulanacak politikalara bağlı olarak dış ticarette de önünün açılması gerekliliğini ortaya
çıkarmaktadır. Fakat AB’nin ihracatı teşvik politikalarıyla maliyetinin altında bir fiyatla ve
sıfır gümrükle süt tozu ihracatı yaptığı gerçeğinden yola çıkılırsa Türkiye’nin bu konuda
rekabet şansının var olduğunu söylemek mümkün değildir. Dolayısıyla stratejik öneme sahip
bu ürünün dış piyasalarda önünün açılması için öncelikle AB fiyatları ile maliyetler arasındaki
farkın ihracat teşviki olarak veya gelişmiş ülkelerdekine benzer bir şekilde depolama vs. gibi
destekler kapsamında sanayiciye verilmesi mutlak surette gerekli hale gelmiştir.
Ankara üniversitesi Mühendislik Fakültesi
tozunun bir de (çikolata sanayi, bisküvi sanayi gibi) yurt içi imalat sanayinde kullanımı söz
konusudur. Bir tarafta düşük dünya fiyatları mevcutken, bu imalat sanayicilerin yurt içi
üretimi tercih etmeleri için bu tarzdaki tüketimin de dahili işleme rejimi kapsamında ele
alınması ve aynı teşvik miktarının yurt içi tüketime de uygulanması üreticinin ucuz AB
fiyatları karşısında korunmasını sağlayacaktır.
Şu anda süt sektöründe ortaya çıkan stoklar, çiğ süt üreticisini de zor durumda
bırakmaktadır. Dolayısıyla yağsız süt tozunun 600 ile 900$/ton arasında desteklenmesi, ülke
ekonomisine küçük miktarda yük getirecek olmasına rağmen, çiğ süt üreticisi ve sektörün
geleceği açısından büyük sorunlara çözüm olacaktır. Uygulanacak teşvik fiyatlarının değişen
dünya fiyatları karşısında esnek olması ve belki yıllar itibariyle başka ürünler için de
uygulanabilecek nitelikte olması bu politikanın etkinliğini artırabilecektir.
Bu kapsamda uygulanacak bir politika ile;
· Uluslararası piyasada yeni pazar imkanları elde edilebilecek,
· Yurt içine döviz girişi artacak,
· Kapasite kullanım oranları yükselecek,
· Çiğ süt fiyatları yükselecek,
· Çiğ sütte mevsimsel dalgalanmaların etkisi azalacak,
· Çiftçiye satış garantisi sağlanacak,
· Kayıt dışı üretim kayıt altına alınabilecek,
· Üretici ile sanayici arasındaki entegrasyon güçlenecek,
· Devletin temel amaçlarından biri olan hayvancılığın gelişimi sağlanabilecektir.

Bir önceki yazımız olan Süt Tozu kurutulmuş bir süt ürünüdür ve sağlığa zararlı değildir başlıklı makalemizde peynir altı suyu, peynir altı suyu tozu ve süt tozu hakkında bilgiler verilmektedir.

Leave a Comment


9 + 9 =